အလီဂ်ာ....

အလီဂ်ာ ရယ္တဲ့ အလာဂ်ီ ။ ဟိုဟာနဲ့ မတည့္ ဒီဟာနဲ့ မတည့္ ၊ ၾကံၾကံဖန္ဖန္ မတည့္ တာေတြ လည္းရွိသတဲ့ ေလ ။အို ဘာတဲ့ တုန္း အလာဂ်ီဆို တာ ေထာ္လာဂ်ီနဲ့ ဘာေတာ္ပါလိမ့္ေနာ္ ။ သားအမိ သားအဖ မ်ားေတာ္ ေနသလားလို ့ ။ ဘာမွ မေတာ္ပါဘူး ။ အလာဂ်ီ( Allergy ) ဆိုတာ ဓါတ္မတည့္ တာ လို့ အလြယ္တကူ ေျပာရမယ္ ထင္ပါတယ္ ။ ဘာလို ့မတည့္ တာလည္း ။ ဘာေတြ မတည့္ တတ္တာ မ်ားလည္း ။မတည့္ရင္ တည့္ေအာင္ ဘာလုပ္ေပးရမလည္း ။ထူးထူးျခားျခား မတည့္ တာမ်ား ဘာေတြ ရွိေသးလည္း ။ စာသံေပသံေတြ ေရးတာ မ်ားရင္ ပ်င္းေနမစိုးလို ့ ေပါ့ေပါ့့ပါးပါးပဲ ေရးလို္က္ပါ တယ္ ။ ဒီစာကို အလာဂ်ီ ရွိသူမ်ား ေက်ာ္ခြ ၍ သြားၾကပါ ကုန္ ။

Allergy ေခၚ Atopy ဆိုတာ ကိုယ္ခံစြမ္းအားစနစ္တခု နဲ ့ပတ္သက္ျပီး ပံုမမွန္ျခင္း( Immune System Disorder ) ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ တုန့္ျပန္မွဳ ပါ ။ေသြးျဖဴဥ(White Blood Cell ) အမ်ိဳးအစား ထဲမွာ ပါဝင္တဲ့ mast cell နဲ့ basophil အစရွိတဲ့ ဆဲလ္ေတြမွ Immunoglobulin တမ်ိဳး ျဖစ္တဲ့ IgE antibody က မတည့္တဲ့ အရာကို တိုက္ခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ေယာင္ရမ္းမွဳေတြ ျဖစ္လာရတယ္ ။ အဲ့သလို အစပ်ိဳးျဖစ္ေစတဲ့ အရာကို Allergen လို ့ေခၚပါတယ္ ။ မွတ္ရလြယ္ေအာင္ ေျပာရရင္ Allergen ဆိုတဲ့ ေသာင္းက်န္းသူေတြ ဝင္လာတဲ့အခါ ကိုယ္ခႏၶာရဲ့ ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ၾကီးက Antibody IgE ေရ့ွ ့တန္းစစ္သားေတြကို တပ္မၾကီး ေသြးျဖဴဥ(White Blood Cell) ရဲ့ တပ္ခြဲ Mast cell နဲ ့ Basophil တို့မွ ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ျပီး စစ္တိုက္ၾကရာမွာ တိုက္ပြဲ ျပင္းထန္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ Histamine လက္နက္ၾကီးေတြ ထုတ္ျပီး ေဆာ္ပေလာ္ တီးၾကရာမွ ျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ ေယာင္ယမ္းမွဳ ရလာဒ္ (Inflammatory Reaction ) ေတြ ပါဘဲ ။

ရုိးရုိးပံုမွန္လူေတြမွာေတာ့ ဒီလိုေသာင္းက်န္းသူေတြ ဝင္လာေပမဲ့ အင္အားရွိတဲ့ တပ္မေတာ္မွ IgM, IgG, IgA, IgD အစရွိတဲ့ ခုခံေရးတပ္ေတြ နဲ ့ ေအာင္ျမင္စြာ ခုခံတိုက္ထုတ္ပစ္လိုက္လို ့ ဘာမွ အပ်က္အစီး ထိခိုက္မွဳ မရွိေပဘူးေပါ့ ။ ဒါေၾကာင့္ လူတိုင္းမွာ ခုခံေရးတပ္ေတြ အားေကာင္းဖို ့လိုတယ္ ေနာ္ ။ (တပ္မေတာ္ၾကီးအင္အားရွိမွ ဆိုတာ အဲ့ဒါေျပာတာ ေနမွာ..... း) ။

။တေယာက္ နဲ ့တေယာက္ မွာ မတည့္ေစတတ္ေသာ အေၾကာင္းအရာေတြ မတူၾကပါဘုူး ။ တခ်ိဳ ့က ေဆးမတဲ့ တာ(Drug allergy) ။ တခ်ိဳ ့က အစားအေသာက္နဲ ့မတဲ့တာ(Food allergy) ပင္လယ္စာ ၊ ေျမပဲ ၊ ဥ ၊ နို ့ စသျဖင့္ ။တခ်ိဳ ့က ဖုန္မွဳန္ ့(house dust mite - Dermatophagoides pteronyssinus ဆိုတဲ့ အေကာင္ငယ္ေလး ပါတတ္တယ္ ) ၊ပန္းဝတ္ဆံ(Pollen) ၊ အေမႊးရနံ့ ့(Perfume Odour) ၊တိရစာၦန္ အေမႊးအမွ်င္ (ဥပမာ dog , cat dander ) အစရွိတာေတြနဲ ့မတဲ့တာ ။ တခ်ိဳ့ က အင္းဆက္ပိုး အကိုက္ခံရျပီး အဆိပ္ဓါတ္မတဲ ့တာ(Insect venom )။ တခ်ိဳ ့က နွာျပြန္ေယာင္ျပီး နွာေစးႏွာပိ္တ္တာ( Allergic Rhinitis ေခၚ Hay Fever) ၊ တခ်ိဳ ့က်ေတာ့ ရင္ၾကပ္ပန္းနာ ( Asthma) ၊ေပြးယားနာ(Eczema) အစရွိသျဖင့္ အမ်ိဳးေပါင္းစံုလင္လွပါတယ္ ။




(ေသခ်ာ မျမင္ရရင္ ပံုေတြ ကို ကလစ္လုပ္ၾကည့္နုိင္ပါတယ္ )
အဲ့ဒီထဲမွာပါတဲ့ အရာေတြ က ဒီနုိင္ငံမွာ အမ်ားဆံုးေတြ ့ရတဲ့ Allergen ေတြပါ ။ အားလံုးေပါင္း ၃၆ မ်ိဳးရွိပါတယ္ ။ ဒါေတြ ထဲကမွ ဘာကို မတည့္ ျဖစ္ေနတာလည္းဆိုတာ သိခ်င္ရင္ ေသြးေဖါက္ျပီး စစ္ေဆးလို့ရပါတယ္ ။ ေဆးရုံၾကီးေတြ မွာ လိုအပ္တဲ့ လူနာေတြကို အခမဲ့ စမ္းသပ္ စစ္ေဆး ေပးပါတယ္ ။ ဘာလို့လည္းဆိုေတာ့ ဒီနုိင္ငံမွာ ကေလးငယ္ ေလးေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရင္ၾကပ္ပန္းနာ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းထဲမွာ ဒါေတြဟာ အဓိက ျဖစ္ေနလို ့ပါ၊ ေလထု ညစ္ညမ္းတာဟာလည္း အဓိက တရားခံ ပါပဲ ။ဒါမွ မတည့္တာ ေတြကို ၾကိဳတင္ေရွာင္ရွားနုိင္မွာပါ ။

အဲ ့လို မတဲ့ ေသာ အရာဝတၳဳ ဓါတ္ေတြ ကို ထိေတြ ့ စားသံုး ရွဳရွဳိက္ မိတာ နဲ ့ ဓါတ္မတဲ့ တဲ့ ဓါတ္ျပဳမွဳ ေတြ ခံစားၾကရတယ္ ။ အင္ျပင္လို အနီအကြက္ အဖု အပိန္ ့ေတြထတယ္ ။ ယားယံတယ္ ။အေရျပားေယာင္ရမ္းနာက်င္တယ္ ။ ေလျပြန္ထဲထိ ေယာင္ယမ္း ဆိုးဝါးရင္ အသက္ရွဳ ၾကပ္လာတယ္ ။ တခ်ိဳ ့မ်ား ေဆးမတဲ့တာ စားမိ ထိုးမိလို ့ shock ရတဲ့အထိ ၊ အသက္ဆံုးတဲ ့အထိ ဆိုးသြားနုိင္ပါတယ္ ။

မ်ိဳးရုိးလိုက္ျပီး မတည့္တာေတြလည္းရွိပါတယ္ ။ မိဘမ်ိဳးရုိးထဲမွာ မတည့္နာမရွိပဲ သူ့ဟာသူဓါတ္မတည့္တာက ၁၅% မွ် ရွိတတ္တယ္ ။ တကယ္လို့ မိဘ တဦးဦးမွာ မတည့္နာ ရွိေနရင္ သူ ့ကို မ်ိဳးလိုက္ဖို ့ ၃၀% နဲ ့ ။ မိဘ ၂ပါးစလံုးမွာ မတည့္နာ ရွိရင္ သူ ့ဆီမ်ိဳးလိုက္ဖို ့ ၆၀% ထိ ရွိတတ္တယ္တဲ့ ။

အဲ့သလို ခံစားလာရျပီဆိုရင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ။ ေျဖေဆးေတြ တိုက္ရ ၊ ထိုးရေတာ့ မွာေပါ့ ။ဒါေတြ ကေတာ့
anti-histamines ( ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ဘာမီတြန္ နဲ့ အလားတူ ေဆးမ်ား) , steroids or prednisolone ၊ epinephrine ေခၚ Adrenaline ဓါတ္ေတြ ပါတဲ့ေဆးမ်ား ထိုးျခင္း၊ စားျခင္း တို့ နဲ့ကုသျခင္း ၊ မတည့္ ျဖစ္ေနတဲ့ ဓါတ္ေတြကို က်င့္သားရေအာင္ တေျဖးေျဖး ထိေတြ ့ေပးျခင္း ( immunotherapy to desensitize the response to allergen, and targeted therapy ) အစရွိတဲ့ နည္းလမ္းေတြ သံုးၾကရတယ္ ။

ဒီေနရာ မ်ား ၁ ၂ မွ ကိုးကား ေရးသားပါတယ္ ။

ဒါ့အျပင္ ထူးထူးျခားျခား နဲ့ ရွားရွားပါးပါး မတည့္တတ္တာေတြလည္းရွိေသးတယ္ ။ဆက္လက္ ဖတ္ရွဳနုိင္ပါတယ္ ။
ေရနဲ ့မတဲ့ ျခင္း (Aquagenic Urticaria )

ဆယ္ေက်ာ္သက္မေလး Ashleigh Morris (၁၉ ႏွစ္) ဟာေရနဲ့မတဲ့သူေလးပါ ။လူ ၂၃ သန္းမွာ တဦးေလာက္သာ ျဖစ္နူိင္တဲ ့ ရွားရွားပါးပါး ေပါ့ ။ ဒါေၾကာင့္ ေရနဲ့ထိရင္ ယားတယ္ ။ အနီကြက္ေတြ အပိန္ ့ေတြထြက္ျပီး နာလို့ ရုိးရုိးေရ ဆို မထိနုိင္ ။ေရခ်ိဳးတာ ။ ေရကူးတာေတြ မလုပ္နုိင္ ရွာဘူး ။ ေပါင္းတင္ျပီးသား၊သတၱဳဓါတ္ ( ions) ေတြဖယ္ျပီးသား ေရသန္ ့လို ့ေခၚတဲ့ distilled water ကိုပဲ ထိနုိင္ သံုးနုိင္တယ္တဲ့။ အင္း... ေရခ်ိဳးရမွာ ပ်င္းတဲ့သူေတြ အတြက္ေတာ့ အေတာ္ပါပဲေလ ။ ဒီအေၾကာင္းက ဒီေနရာမွာ အစံုအလင္ရွိတယ္ေနာ္ ။

ေလ့က်င့္ခဏ္း နဲ့ မတည့္ျခင္း ( Allergic to exercises)
သူ့ကိုေတာ့ Exercise-induced anaphylaxis (EIA) လို ့ေခၚတယ္၊ သူ ့မွာ နဂို မတည့္တဲ့ ဓါတ္ခံ တခုခု ( အစားအစာ ၊ သို့မဟုတ္ ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳး) ရွိေနမွာပါ ။ ေလ့က်င့္ခဏ္းတခုခု လုပ္မိရုံနဲ့ ျပင္းထန္တဲ ့ ဓါတ္ျပဳျခင္း လကၡဏာ ေတြ ေပၚလာတတ္တယ္ ။ အသက္အႏ ၱရာယ္ေပးတဲ့ အထိေတာင္ ဆိုးဝါးနုိင္ပါတယ္ ။
( ေလ့က်င့္ခဏ္းမလုပ္နုိင္ပဲ ဒီလို သာ ေနရရင္ အဝလြန္ေရာဂါမ်ားျဖစ္လာမလား လို ့ ေနာ္ ။)

ေနေရာင္ျခည္ နဲ ့မတည့္ျခင္း ( Solar urticaria ေခၚ Sun Allergy ေခၚPhotosensitivity ) ။
ေနေရာင္ထဲမွာပါတဲ့ ultraviolet or UV radiation နဲ ့ထိေတြ ့လို့ ျဖစ္ရတာ တဲ့ေလ ။
Polymorphous light eruption (PMLE) – PMLE လို့ ေခၚတဲ့ အေရျပား ေလာင္ၾကြမ္း တာမ်ိဳး ရွိတတ္တယ္ အေမရိကန္ လူမ်ိဳးေတြရဲ့ ၁၀ မွ ၁၅% ထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ ေဆာင္းတြင္းမွာေတာ့ အျဖစ္နဲ တယ္ေပါ့ ။ Sun Burn နဲ့ မတူဘူးေနာ္ ။ဒီေနရာ မွ ရတဲ့ သတင္းပါ ။

ေခတ္မွီနည္းပညာ နဲ့ လူေနမွဳ အသံုးအေဆာင္မ်ားကို မတည့္ျခင္း(Allergic to modern living) ။
။ Debbie Bird(၃၉ ႏွစ္) ဆိုသူ အမ်ိဳးသမီး တဦးက modern technology နဲ ့ မတည့္ ပါဘုူးတဲ့ေလ ။ ကြန္ျပဴတာ ၊ မိုဘိုင္း ဟန္းဖံုး ။ မိုက္ခရုိေဝ့ မီးဖို (microwave ovens )၊ တခ်ိဳ့ ကားေတြြ ထဲမွ ထြက္လာတဲ့ electromagnetic field (emf) နဲ့ထိေတြ ့ရင္ သူမ အေရျပား နဲ ့ မ်က္ခြံေတြ မွာ နာက်င္နီရဲေယာင္ယမ္း လာတတ္ပါတယ္တဲ့ ။သူ ့အတြက္ အိမ္ကို အထူးတလည္ ျပင္ဆင္ေဆာက္လုပ္ေပးထားရ ပါတယ္ တဲ့ ။
အယ္ ။ ဒီလိုဆိုရင္ေတာ့ လူျဖစ္ရွဳံးျပီ ဆိုရမလားပဲ ။ အြန္လိုင္းမတက္နုိင္ ။ ဘေလာဂ္ မလည္ နုိင္တဲ့ ဘဝမ်ိဳး ေတာ့ မလိုခ်င္ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ သူမ အေၾကာင္းေလး ရွိပါတယ္

အနမ္းနဲ ့ မတည့္ျခင္း ( Allergic to Kissing ) တဲ့ ။ ဒါလည္းလူျဖစ္ရက်ိဳးမနပ္ပါဘူး ။ း))။ ဘေလာဂါ မအနမ္း ကို တမင္မရည္ရြယ္ပဲ တိုက္ဆိုင္သြားတာပါ ။ း)
ခ်ာတိတ္ေလး Jamie Stewart, ၁၇ ႏွစ္,ဟာ ၂၀၀၃ ခုနွစ္ ခရစ္စမတ္ ပါတီတခုမွာ ဒန့္စ္ ၾကရင္းနဲ ့ သူ ့ရဲ ့ အလုပ္ထဲမွ အေဖၚမေလး Liza Macfarquharn ဆိုသူကို နမ္းမိလိုက္ရာမွ အလာဂ်ီ ျဖစ္ကာ နွဳတ္ခမ္းတခုလံုး ျပာနွမ္းျပီး ေရွာ့ခ္ ရသြားပါသတဲ့ ၊ anaphylactic shock ဆိုတာ အေတာ္ေလးဆိုးတဲ ့အမ်ိဳးပါ ။ အဆင္မသင့္ရင္ အသက္ပါေသေစတတ္တယ္ ။ ေနာက္မွသိတာက ဒီခ်ာတိတ္မွာ ေျမပဲ နဲ့ ဓါတ္မတည္ ့တာရွိပါသတဲ ့ ၊ သူ ့ရဲ ့အေဖၚမေလး Liza ဟာ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ပါပဲ ။ အဲ့ဒီည ပါတီမွာ ေျမပဲေစ့ တထုတ္လံုးကုန္ေအာင္ စားထားမိပါတယ္တဲ့ ။ ေၾသာ္ ။ ကံၾကီးေပလို ့ပဲ အနမ္း တပြင့္ အတြက္ အသက္ထြက္ရခါနီးပါလား ။ ဒီေနရာမွာ အဲ့ဒီအေၾကာင္းေလး ရွိပါတယ္။

အတြင္းခံ အဝတ္အစား နဲ ့ မတည့္ျခင္း ။( Allergic to underwear)

သူ ့က် တမ်ိဳးပါလား ။ မတည့္ေတာ့ မဝတ္ဖူးေပါ့ ။ထူးထူးဆန္းဆန္း ပါပဲ ။ အျပင္ဝတ္တာပါ မတည့္ျဖစ္ေနရင္ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမွာလည္း လို ့ ။

နာမည္ၾကီးအဆိုေတာ္ Britney Spears မွာ အတြင္းခံ အဝတ္အစား underwear နဲ့ မတည့္တဲ့ ေရာဂါရွိေနတယ္ ဆိုရင္ ေရာ ... ယံုၾကမွာလား ။ တကယ္ပါ ။ ဒါေၾကာင့္ ေခၽြးေတြထြက္ေအာင္ ဆိုရ ကရတဲ့ စတိတ္ရွဳိးေတြမွာ သူမ........ အဲ့ဒါေတြ မဝတ္တာ ေပါ့ ။ ပိုျပီးသိခ်င္ရင္ ဒီေနရာမွာ သြားၾကည့္ ေနာ္ ။ အို... ဆံုးေအာင္ဖတ္ျပီးမွ သြားၾကည့္ပါဆို ေလာမေနပါ နဲ ့ ။
အဲ့တာေလးေတြက အမ်ားအားျဖင့္ မတည့္တတ္တာမ်ား နဲ့ထူးထူးဆန္းဆန္းမတည့္တတ္တာေတြ အေၾကာင္း ပါပဲ ။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ေလ ။ အရာအားလံုး နဲ့ သဟဇာတ ျဖစ္ေနမွပဲ အႏၱရာယ္ ကင္းမွာပါ ။စာဖတ္သူတို ့ေရာ ။ ထူးဆန္းဖြယ္ရာ ဘာေတြ နဲ ့ မတည့္တာမ်ားရွိပါေသးလည္း ။