ေပါက္တတ္ကရ ဝါးၾကရာဝယ္...

“အစားအစာ ဝါးစားပါ” တဲ့ ၊ ငယ္ငယ္တံုးက ျမန္မာ သင္ပုန္းၾကီး ဖတ္စာမွာ သင္အံ ခဲ့ရဖူးပါတယ္ ။ဒီေတာ့ ဝါးတာ ရယ္ ၊ စားတာရယ္ ေဝါဟာရ ႏွစ္မ်ိဳးကို တူသေယာင္ေယာင္ နဲ ့ ကြဲျပားေနေလမလားလို ့ေတြးၾကည့္မိလိုက္တယ္။မတူဘူး လို ့ ဆိုရမယ္ ။“ စား” တယ္ ဆိုတာက “ဝါး” ျပီးေနာက္ပိုင္း “ ျမိဳ ”ခ်ရတဲ့ သေဘာပါေဆာင္ေနတယ္ ။(မဝါးပဲ ျမိဳခ်တာက်ေတာ့ ေသာက္တယ္ ေပါ့ေလ း) ) ။ တခ်ိဳ ့ အရာ မ်ားက်ေတာ့ ဝါးပဲ ဝါးျပီး ျမိဳခ် စားသံုးျခင္း မျပဳၾကပါဘူး။ ဥပမာ - ကြမ္းဝါးျခင္း ။ ပီေက ဝါးျခင္း ။ ဒါေတြကိုက်ေတာ့ အဟာရျဖစ္ေအာင္မွီဝဲျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ပါ ၊ အာသာေျပ အေနနဲ့ သံုးစြဲၾကျခင္းလို ့သာ ထင္ရပါတယ္ ။ ျမန္မာစကားလံုးမ်ားမွာလည္း တိမ္မေယာင္နဲ ့နက္ ၾကတာေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။

အစားအစာ ဆိုရာမွာ သက္ရွိတို ့ခႏၶာကိုယ္ ၾကီးထြား ရွင္သန္ေရး၊ ဇီဝကမၼလုပ္ငန္းမ်ား ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္ဓါတ္မ်ားရရွိေစရန္ မွီိဝဲျဖည့္တင္းေပးရေသာ အဟာရ မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အစာ ကို အေၿခခံအားျဖင့္ ကစီဓါတ္ (Carbohydrate ) ၊ အဆီဓါတ္ ( Fat)၊ အသားဓါတ္ (Protein ) စသျဖင့္ အုပ္စုၾကီး ၃ စု ခြဲျခား ထားျပီး အျခား ဓါတ္သတၱဳ ႏွင့္ ဗီတာမင္မ်ား ( Mineral & Vitamins ) လည္း အနဲငယ္မွ် စီ ပါဝင္ၾကပါတယ္ ။ ထိုအစားအစာ မ်ားကို လိုအပ္တဲ ့ အခ်ိဳးအဆ အလိုက္ မွ်တေအာင္ စားသံုးေပးပါက က်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ရေစမွာ ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း လူတိုင္းလိုလို သိၾကမွာပါ ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို အစားအစာ စာရင္းထဲ မွာ ထဲ့သြင္းလို ့မရတဲ ့ အရာမ်ားကို စားသံုးေနၾကတဲ ့ လူ နဲ့ သတၱဝါ မ်ား လည္းရွိၾကပါတယ္ ။ ဒီလို မစားသင့္ မစားအပ္တဲ့ အစားအစာမဟုတ္တဲ ့ အရာမ်ား ၊ ဥပမာ ၊ ေျမၾကီး ၊ ထံုးေက်ာက္၊ ေက်ာက္ခဲ၊ ေျမျဖဴခဲ ၊ ေက်ာက္မီးေသြးတံုး၊ စကၠဴ ၊ ဖန္စ မွန္စ ၊ သံတိုသံစ ၊ ဒဂၤါးေစ့ ၊ က်င္ၾကီး က်င္ငယ္၊ အညစ္အေၾကး အစရွိတဲ ့ အရာမ်ားကို ထူးထူးဆန္းဆန္း ခ်ဥ္ျခင္းတပ္ျပီး စားျခင္း ဟာ ေရာဂါ တမ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္ ။ ဒါကို PICA လို ့ေခၚပါတယ္ ။

ပိုးဟပ္မ်ား ဟာ စာအုပ္ေတြ ၊စကၠဴေတြ ၊ကို စားၾကတယ္ ။ ဝက္မ်ားက မစင္ကို ၾကံဳရင္ၾကံဳသလို နွစ္ျခိဳက္စြာ စားတတ္ၾကတယ္ ။ ဒါေတြက သူတို ့အမ်ားသူငါ စားေနၾကပါ ၊ ဒီအရာေတြဟာ အစာအဟာရ မဟုတ္ေပမဲ့ ဒီ ပိုးဟပ္ တို ့၊ ဝက္တို ့ မွာ Pica ေခၚတဲ ့ စားေသာက္မွဳဆိုင္ရာစိတ္ေရာဂါ ျဖစ္ေနျပီလို ့ မဆိုနုိင္ပါဘူး ။
ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ေတြ ့ဖူးတာ က ပအိုးဝ္ ၊ လီေရွာ ၊လီဆူး ၊ အခါ စတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးတခ်ိဳ ့မွာလည္း ေျမၾကီး တမ်ိဳးကို စားေလ့ရွိၾကတယ္ ။ ေျမၾကီးနံ ့ သင္းသင္းေလး နဲ ့ကၽြတ္ဆတ္ဆတ္ အတံုးအခဲ ေတြကို ေစ်းမွာ ေရာင္းၾကတာလဲ ရွိပါတယ္ ။ ဒီလို ပံုစံမ်ိဳး ေတြေပါ့ ။ kaolinite ေခၚတဲ့ ဓါတ္ေပါင္းတမ်ိဳးပါဝင္ တဲ ့ ေျမၾကီးခဲပါ။

ပံုမွန္ လူေတြက်ေတာ့ ဒီလို ေပါက္တတ္ကရ အစားအစာေတြကို စားေလ့မရွိၾကပါဘူး ။ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနအရ ၊ ဓေလ့ထံုးစံအရ ဒီလို ေျမၾကီးခဲမ်ားကို တခါတရံမွာ စားၾက သူေတြကိုလည္း ဒီေရာဂါ ရွိတယ္လို ့တထစ္ခ် သတ္မွတ္လို့ မရပါဘူး ။ ဘာလို ့လည္း ဆိုေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပါတ္ အနည္းငယ္က ေျမငလ်င္ဒါဏ္ေၾကာင့္ ေသေၾကပ်က္စီး ဆံုးရွဳံးမွဳ ေတြအမ်ားၾကီး ျဖစ္ခဲ့ တဲ့ ေဟတီ နုိင္ငံရွိ ဒုကၡသည္မ်ား မွာလည္း ကယ္ဆယ္ေရးမ်ား မေရာက္နုိင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ စားစရာျပတ္လတ္ ငတ္မြတ္ေနၾကတာမို ့ ဒီိလို ေျမၾကီးေတြကို အခ်ပ္ျပားေလးမ်ား ျဖစ္ေအာင္လုပ္ျပီး ဘီစကြတ္မုန့္သဖြယ္ အစားထိုး မွီဝဲေနၾကရေၾကာင္း သတင္းထဲမွာ ျမင္လိုက္ရပါတယ္ ။ ဒါမ်ိဳးက်ေတာ့လည္း pica ေရာဂါလို ့ သတ္မွတ္လို ့ မရျပန္ဘူးေပါ့ ။

မစားသင့္တာ စားျခင္း ရဲ ့ အေခၚအေဝၚမ်ား -
* ကစီဓါတ္ အစားလြန္ျခင္း ( Amylophagia )
* မစင္ အညစ္အေၾကး စားသံုးျခင္း ( Coprophagia )
* ေျမၾကီး၊ ရႊံ ့၊ ထံုးေက်ာက္၊ ေျမျဖဴခဲ ၊ ေျမျဖဴေခ်ာင္း chalk , စားျခင္း ( Geophagia )
* ဖန္စ ၊ မွန္စမ်ား စားျခင္း ( Hyalophagia )
* ခၽြဲ သလိပ္ စားသံုးျခင္း (Mucophagia )
* ကင္ညာ နုိင္ငံ ရွိ ကို္ယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား မွာ ေျမအေပ်ာ့ တမ်ိဳးကိုစား ေလ့ရွိတယ္ (Odowa ) လို့ေခၚပါတယ္
* ေရခဲတံုး အလြန္အကၽြံစားျခင္း ( Pagophagia )
* ဆံပင္ ၊ အေမႊး အမွ်င္ မ်ားကို စားျခင္း (Trichophagia )
* ဆီး အညစ္အေၾကး စား ေသာက္ ျခင္း ( Urophagia)
* သစ္သားစမ်ားကို စားသံုးျခင္း (Xylophagia )
* မိမိကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္း ကို ျပန္စားျခင္း (Self-cannibalism ) Lesch-Nyhan syndrome ေခၚ ေရာဂါတမ်ိဳး မွာ ေတြ ့ရပါတယ္ ။
* ဖီဂ်ီကၽြန္းမွာ ရွိခဲ့ဖူးတဲ့ လူမ်ိဳးစု ေတြ မ်ိဳးစုမတူသူမ်ားကို သတ္ျဖတ္ စားသံုးျခင္း (anthropophagy ) ( ဇာတ္တူသား စားျခင္း လို ့ ေခၚဆိုရမယ္ ထင္ပါတယ္ )
ၾကားဖူးနားဝ ရွိေအာင္ တင္ျပေပးျခင္းမွ်သာပါ ။

( ျပည္သူ ့ ဘ႑ာေငြမ်ားမတရား ဝါးျမိဳျခင္း ။ ေျမေပၚ ေျမေအာက္ သယံဇာတ မ်ား ဝါးျမိဳျခင္း ။ စိန္ ေရႊ ေငြ ေက်ာက္သံပတၱျမား ၊သဘာဝဓါတ္ေငြ ့မ်ား ၊ မ်ားအား မတရား ဝါးျမိဳစားေသာက္ျခင္း ။ ရွိရွိသမွ် စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ၊ ပါမစ္မ်ား ကို တဦးတည္း သိမ္းက်ံဳးဝါးျမိဳျခင္း ၊ အစရွိသည္တို့၏ အေခၚအေဝၚ ေတြကိုေတာ့ ရွာလို့ မေတြ ့ေသးပါဘူး ။ သိလွ်င္ ေဖါက္သည္ခ် ေဝမွ်ေပးခဲ ့ နုိင္ပါတယ္ ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဝိသမေဖးဂ်ီးယား - Withama- greed phagia လို့ ပဲ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ အမည္ေပးထား လိုက္ပါတယ္ း) ။
[ ဖြားကိ ကို ကီရိပ်ံခ်ီ ဘြဲ ့ၾကီး ေပးလိုသူမ်ား ရွိပါက အားနာစြာ နဲ့ လက္ခံပါမယ္ :))...]

အဲ့ဒီလို မစားသင့္တဲ့ အရာေတြကို စားတတ္တဲ ့ ေရာဂါကို Pica Syndrome လို ့ေခၚပါတယ္။ စိတ္ေရာဂါ (Physiological Disorder ) တမ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ ။အဲ့ဒါေတြကို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္မ်ား နဲ့ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ အမ်ားဆံုးေတြ ့ရျပီး သတၱဳဓါတ္ တခုခု ခ်ိဳ ့တဲ ့လို ့ ျဖစ္မယ္ လို ့ ထင္ရပါတယ္ ။ သူ တို ့ေတြမွာ သံဓါတ္ ခ်ိဳ ့တဲ့ေသာ ေသြးအားနဲ မွဳ ၊ အဟာရဓါတ္ ခ်ိဳ ့တဲ့ မွဳမ်ား ၊ အစာလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆို့ မွဳ မ်ား။မာေက်ာတဲ့ အရာေတြကို ကိုက္ျဖတ္စားသံုးမွဳေၾကာင့္ သြား ႏွင့္ ခံတြင္း ၊အစာလမ္းေၾကာင္းမ်ား မွာ ထိခိုက္ ဒါဏ္ရာရမွဳမ်ား ကို ေတြ့ရွိ ့ရ တတ္ပါတယ္ ။ တခ်ိဳ ့ ့သူေတြဆို ခဲဓါတ္ ( Lead ) ပါတာေတြ ကို ေရရွည္စားသံုးၾကလို ့ ခဲဆိပ္သင့္ ျပီး ဦးေႏွာက္ကို ထိခိုက္ေစတတ္ ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အုူလမ္းေၾကာင္းမွာ သံေကာင္မ်ား တြယ္ျခင္းတို ့လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနစဥ္မွာ ဒီလို မစားအပ္တဲ့ အရာေတြ စားသံုးျခင္းေၾကာင့္ လည္း မိခင္ေလာင္းေရာ ၊ရင္ေသြးငယ္မွာပါ အဟာရခ်ိဳ ့တဲ့ျပီး ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ျခင္း ၊ ေပါင္မျပည့္ လ မေစ့ပဲ ေစာေမြးျခင္း တို ့ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။


ဒါကေတာ့ ၂၀၀၄ ခု ေအာက္တိုဘာလ မွာ အေမရိကန္ Philadelphia ျပည္နယ္ေဆးရုံတခုကိုေရာက္လာတဲ့ ဗိုက္နာတဲ ့ လူနာ တဦးထံမွ အေရးေပၚခြဲစိတ္ထုတ္ယူလိုက္ရတဲ့၊ ဆံပင္ေမႊးမ်ား ျပည့္ေနတဲ့ အစာအိမ္ထဲမွ အလံုးတခုပါ၊ ၁၃၅၀ ဂရမ္ အေလးခ်ိန္ရွိ္ပါတယ္ ။ ဒီအလံုး ပိုင္ရွင္ Anna လို ့အမည္ရတဲ ့ လူနာ မိန္းကေလး က အသက္ ၁၆ ႏွစ္ သာ ရွိပါေသးတယ္ ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က်ေတာ့မွ သူ ့မွာ စိတ္ေရာဂါ ခံစားေနရေၾကာင္း သိရေတာ့တာပါ ။ Trichophagia ေပါ့ေလ ။သူမဟာ ၃ ႏွစ္သမီးအရြယ္မွ စလို ့ လူသူမရွိခ်ိန္ ည အခ်ိန္မ်ားမွာ သူမရဲ ့ ဆံပင္ေမႊးမ်ားကို ႏွဳတ္ယူေလ့ရွိခဲ့တယ္ ၊ တဝက္မွ်ေသာ ႏွဳတ္ျပီးသားဆံပင္ေတြကို ဝါးစားေလ့ ရွိခဲ့တာကို ဘယ္သူမွ သတိမျပဳ မိပါဘူးတဲ့ ။ သူမရဲ့ ထိပ္မွာတေျဖးေျဖး ေျပာင္လာတာကိုေတာ့ မိဘ သူငယ္ခ်င္းေတြက သတိထားမိေပမဲ့ အမွတ္တမဲ့ ပဲေပါ့ ။ အစာမေၾက ဝမ္းေဖါ ဝမ္းေလွ်ာျခင္းမ်ား ေတာ့ မၾကာခဏ ျဖစ္ေလ့ရွိေပမဲ့ ဒီလို ေရာဂါ ဆိုတာ မထင္မိၾကပါဘူးတဲ ့ ။ ဒီ လိုနဲ့ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ေရာက္ေတာ့ တေန ့မွာ ဝမ္းဗိုက္ အၾကီးအက်ယ္ နာျပီး ေဆးရုံေရာက္ေတာ့ ဓါတ္မွန္ ၊ အာလ္ထရာေဆာင္း ၊ ကြန္ျပဴတာ ဓါတ္မွန္ ။ အစရွိတာ ေတြ ရုိက္ၾကည့္ေတာ့မွ ဗိုက္ထဲမွာ အလံုးရွိေၾကာင္းသိရေတာ့တာပါ တဲ့ ။ ဒီလိုနဲ့ပဲ အေရးေပၚခြဲစိတ္လိုက္ရတာပါ ။ ဪ .. တလြဲ ဆံပင္ေကာင္း သူတေယာက္ ပါပဲလား ။
ဒီေနရာမွ ရတဲ့ အေၾကာင္းအရာပါ။
ကုသျခင္း
စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ ့ေရာဂါမ်ိဳးဆိုေတာ့ စိတ္ကို ကုရမွာပါ ။ ေဆးအေနနဲ ့ကေတာ့ စိတ္က်ေရာဂါကုေဆးအေနနဲ့ အသံုးျပဳေလ့ ရွိတဲ့ -Selective serotonin reuptake inhibitors or serotonin-specific reuptake inhibitor (SSRIs)
အမ်ိဳး အစားေတြကို သံုးရပါတယ္။
ျပီးေတာ့ စိတ္ ကို စိတ္ နဲ့ ျပဳျပင္ယူရ မွာပါ ။ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ဤသို ့ မစားသင့္ေသာ အရာမ်ား အလြယ္တကူ မရရွိနုိင္ေအာင္ျပဳျခင္းျဖင့္ ဒီ ေရာဂါကုသရာမွာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္ ။ ဒါအျပင္ သူတို ့ရဲ ့ အရသာခံျခင္းအေလ့အက်င့္ကို တျခားေသာအနံ ့ အရသာ ေတြနဲ့ အစားထိုးေပးျခင္းျဖင့္လည္း သက္သာရာ ရေစပါတယ္ ။

စာလာ ဖတ္သူ ပရိသတ္ၾကီးမ်ား အစားအစာ ကို မွန္ကန္ေအာင္ စားတတ္ၾကပါေစ ။ ဝါးခ်င္သူမ်ား ဝါးမယ္ ဆိုလွ်င္လည္း ၾကာၾကာဝါးမဲ့သြား အရုိးၾကည့္ ေရွာင္ၾကေစလိုပါတယ္ ။
စားၾကမယ္ ေကာင္းေကာင္း ၊ ဝါးၾကမယ္ ေကာင္းေကာင္း ဆိုသူမ်ားလည္း ၊ တပါးသူမ်ားဝါးစားဖို ့ အတြက္ပါ စဥ္းစား စာနာၾကေစလိုပါတယ္ ။

၂၀၁၀ မွာ အဟာရျပည့္ဝစြာ စားသံုးနုိင္ၾကပါေစ ။

အခ်က္အလက္ ေတြကို ဒီေနရာ မွ ရယူပါတယ္ ။